विचार

दशैं दशा बनेको छ

“आयो दशैं ढोल बजाई गयो दशैं ऋण बोकाई “भन्ने नेपाली उखान छ। हुन पनि दशै रमझम गरेर आउँछ । ताम झाम हुन्छ। निम्न मध्यम बर्गमा बिबशता छ। भए पनि नभएपनि खर्च गर्नै पर्छ । यो बाध्यता हो। वास्तबमा दशैं हिन्दू धर्मको चाड हो। पृथ्बी नारायण शाहले हिन्दू धर्मको प्रचार प्रसार गर्न ठाउँ ठाउँमा आफ्ना दुतहरू […]

२०७८ आश्विन २८ गते, बिहीबार

के फेरी एमालेसँग माओवादी केन्द्रको एकता होला ?

नेपालका लागि चिनियाँ राजदूत होउ यान्छीले फेरी पनि एमाले र माओवादी केन्द्रलाई मिलेर अगाडि बढ्न सुझाव दिनुभएको समाचार बाहिर आएको छ । ०७५ जेठ ३ गते पार्टी एकतागरी ०७७ फागुन २३ को सर्बोच्च अदालतको एक फैसलालाई बहाना बनाएर अलग भएका उनीहरुलाई फेरी एक हुन छिमेकी देशकी राजदूतबाट सुझाव आउनु कम महत्वपूर्ण कुरा होइन । यसले […]

२०७८ आश्विन २७ गते, बुधबार

रुपान्तरणको अर्थ र औचित्य !

रुपान्तरण भन्नाले सामान्यतया कुनै समाज, वस्तु, व्यक्ति वा चेतनाको उसको एक अवस्थाबाट अर्को गुणात्मक रुपले भिन्न र नयाँ अवस्थामा र विशेषतः राम्रो, उच्च र सशक्त अवस्थामा बदलिने प्रक्रिया हो । अंग्रेजीको तचबलकायचmबतष्यल लाई नेपालीमा रुपान्तरण भनिन्छ र यसलाई अंग्रेजीमा यस्तो अर्थ गरिएको छ– ब कगममभल मचबmबतष्अ अजबलनभ या कअभलभचथ यल कतबनभ। यद्यपि यहाँ कसैको रुप […]

२०७८ आश्विन २४ गते, आईतवार

व्यक्तिपूजा ः व्यक्तिवादको चरम रुप

व्यक्तिपूजा व्यक्तिको संस्कारगत प्रवृत्ति हो, उसको विश्वदृष्टिकोणसम्बन्धी विषय हो । कुनै वरिष्ठ नेता वा व्यक्तिको अन्धभक्ति, उसका गुगहरुको अतिशयोक्तिपूर्ण मूल्यांकन, ऐतिहासिक व्यक्तित्वको आवश्यकताभन्दा बढी सम्मान र प्रशंसा गर्ने कुरामा जोड दिने प्रवृत्ति नै व्यक्ति पूजावादी प्रवृत्ति हो । यो व्यक्तिवादको चरम रुप हो । व्यक्ति पूजावादी प्रवृत्तिको दार्शनिक, सैद्धान्तिक आधार आदर्शवादी (आध्यात्मवादी) र संकल्पवादी विश्वदृष्टिकोण […]

२०७८ आश्विन २४ गते, आईतवार

बहसको निष्कर्ष : जनमतसंग्रह र वैज्ञानिक समाजवाद

१. एकीकृत जनक्रान्ति ः कार्यदिशा पनि र सिद्धान्त पनि नेपाल कम्युनिष्ट पार्टीले खैरहनी–८, पर्सा, चितवनमा देशैभरीका अगुवा नेता तथा कार्यकर्ताहरुको एउटा ऐतिहासिक केन्द्रिकरण सम्पन्न गरेको छ । धेरैको विचारमा यो महाधिवेशन पछिकै ठूलो र महत्वपूर्ण केन्द्रिकरण हो । प्रतिबन्धको पेचिलो कालरात्री पार गर्दै तीन बुँदे सहमति पछि आयोजित उक्त कार्यक्रम ज्यादै महत्वपूर्ण र महत्वाकांक्षी चरित्रको […]

२०७८ आश्विन १८ गते, सोमबार

अफगानिस्तानमा चीनलाई चूनौति,जोखिम र अवसर

अझै पनि विश्वमा अफगानिस्ताको भबिष्य के–कस्तो हुने हो अनिश्चित नै छ । त्यहाँबाट अमेरिकी सेना फिर्ता भए पछि त्यस क्षेत्रको अस्थिरतामा अझ बृद्धि भएर गएको छ । यो अफगानिस्तानसँग चीनको ९० किलोमिटर सीमाना जोडिएको छ । यसले गर्दा चीनका लागि अफगानिस्तानको घटना विकासले निकै ठूलो असर पार्ने कुरा चिन्ताको विषय बन्नु अस्वाभाविक होइन । अब […]

२०७८ आश्विन १७ गते, आईतवार

माक्र्सवादको विकास र वैज्ञानिक समाजवादको भविष्य

१) माक्र्सवादको विकास कार्ल माक्र्स (१८१८ – १८८३) र फ्रेडरिक एंगेल्स (१८२० – १८९५) द्वारा माक्र्सवादको प्रतिपादन भएको आज १७३ वर्ष पूरा भइसकेको छ । यस ऐतिहासिक अबधिमा माक्र्सवाद विज्ञान भएका कारण धेरै विकसित भइसकेको छ । तसर्थ आज सर्वहारावर्गले आफ्नो वर्गीय मुक्तिको सिद्धान्तको प्रतिपादन र यसको विकासका कामलाई तीन ऐतिहासिक चरणमा सम्पन्न गरिसकेको छ, […]

२०७८ आश्विन १७ गते, आईतवार

MCC स्वीकार गर्ने घातक तर्कहरुबारे !

नेपालले अमेरिकी सरकारी कम्पनी MCC संग सहकार्य गर्नेसम्बन्धी गरेको सम्झौताअनुसार MCC लाई उसका कामकारवाहीहरु आधिकारिक, औपचारिक विधिसम्मत र संस्थागत रुपले अगाडि बढाउन दिनको लागि संसदबाट पारित गर्ने वा नगर्ने भन्ने बहस, विवाद र विरोधका बीच पास गर्नुअघी केही कुरा-सर्तहरु पूरा भए-गरेमा पास गर्न र लागू गर्न सकिने भनी मध्यमार्गी तर्कहरु आएका छन् ! ती मुख्यत: […]

२०७८ आश्विन १३ गते, बुधबार

संसदीय व्यवस्थाको दुरावस्था र जनमत संग्रहको प्रस्ताव

१. षड्यन्त्रपूर्वक लादिएको संसदीय व्यवस्थाको दुरावस्था ः हजार पटक चुनाव गरे पनि संसदीय व्यवस्थामा हुने यहि नै हो । २०४६ सालदेखि २०७८ सालसम्मका घटनाक्रमहरुलाई नियाल्ने हो भने इतिहासका पूनरावृत्ति मात्र भएका छन् । राष्ट्रघाती सन्धि सम्झौता, विदेशीहरुसँगको आत्मसमर्पण, वैदेशिक हस्तक्षेप, सीमा अतिक्रमण शायद हाम्रा नियतिजस्ता बनिसके । हाम्रा संसदीय दलहरु सत्ता केन्द्रित जीवनचर्यामा मात्र व्यस्त […]

२०७८ आश्विन ११ गते, सोमबार

संविधान : स्वाधीनता, शान्ति, सद्भाव र समृद्धि दिन असमर्थ

झण्डै एक दशकको बिसंगतिपूर्ण उतार–चढाव पछि ठूलो भूकम्पको कोलाहल र पीडाका बीच एक थान संविधान त आयो २०७२ असोज ३ गते । तर संविधानसभाको गरिमा र गौरबलाई खुइल्याएर त्यसप्रतिनै बितृष्णा जाग्ने गरी त्यहाँ पुगेका राजनीतिक दलहरुले दुर्ई–दुई पटक यसको नराम्रोसँग हुर्मत लिएपछि अवाञ्छित द्वन्द्व र दमनको शृंखलाकाबीच संविधानसभाबाट संविधानको घोषणा भएको थियो । ब्यापक राष्ट्रिय […]

२०७८ आश्विन १० गते, आईतवार